Renesansowy pejzaz z woda i symbolami
Na polnocnych przedmiesciach Florencji, na wzgorzach Castello, aleja drzew prowadzi do jasnej willi. Dzis miejsce wydaje sie odosobnione, lecz w szesnastym wieku Villa di Castello byla wyrazistym znakiem potegi rodu Medyceuszy oraz jednym z pierwszych przykladow wloskiego ogrodu geometrycznego.
Nazwa Castello wywodzi sie od rzymskiego akweduktu z cysternami castellum. W czternastym wieku istnial tu juz dworski dom. Około roku tysiac czterysta siedemdziesiat siedem Lorenzo i Giovanni di Pierfrancesco de Medici nabyli posiadlosc i rozbudowali ja. Lorenzo zamowil dla niej dziela Sandra Botticellego, w tym Wiosne i Narodziny Wenus, dzis przechowywane w galerii Uffizi.
Projekt Cosima
Po zniszczeniach wojennych i oblzeniu Florencji w latach 1529 do 1530 okolica byla spustoszona. Gdy Cosimo zostal w roku 1538 ksieciem, powierzył architektowi Giorgio Vasariemu przebudowe willi, a rzezbiarzowi i ogrodnikowi Niccolo Tribolo stworzenie nowego ogrodu. Mial on byc zarowno miejscem reprezentacji, jak i symbolicznym obrazem Toskanii pod wladza Medyceuszy.
Tribolo zaprojektowal trzy tarasy na jednej osi z tylna elewacja willi. Na najwyzszym poziomie figura Bartolomea Ammannatiego przedstawia Apeniny, zas dwa kanaly obrazuja Arno i Mugnone. Fontanny i rzezby po drodze odnosza sie do cnót rodu i korzysci, jakie wedlug niego splywaly na Florencje.
Na pierwszym tarasie szesnascie kwadratowych kwietnikow otacza duzy basen z grupa Herkules i Anteusz. Drugi taras, zwany ogrodem cytrusowym, miesci około pieciuset donic z pomaranczami i cytrynami, przechowywanymi zima w oranzeriach. Wiele odmian jest bardzo starych i rzadkich.
Trzeci taras prowadzi do Grotty Zwierzat, sztucznej groty zaprojektowanej przez Tribolo i ukonczonej przez Vasariego. Wewnatrz sciany pokryte sa naciekami i mozaika z otoczakow, a marmurowe koryta wypelniaja grupy zwierzat wyrzezbionych w kamieniach roznych kolorow. Ukryty system hydrauliczny wysylal niegdys strumienie wody z posadzki, sklepienia i samych figur.
Powyzej znajduja sie dwa ogrody sekretne, niewielki las selvatico oraz prostokatny zbiornik z brazowa postacia Stycznia lub Apeninu autorstwa Ammannatiego. W dziewietnastym wieku dynastia Lotarynska dodala rozlegly park w stylu angielskim.
Od roku 1984 ogrod jest panstwowym muzeum. Systematyczne prace przy roslinach, rzezbach, wodotryskach i oranzeriach przywrocily mu wiele z dawnej swietnosci, a w 2013 roku Villa di Castello otrzymala tytul najpiekniejszego parku publicznego we Wloszech.
